2 4 2 czempiel 1

 

BŁ. KS. JÓZEF CZEMPIEL

(1883 – 1942)

  

W okresie międzywojennym był on cenionym duszpasterzem, działaczem społecznym i narodowym oraz publicystą. W 1942r. poniósł śmierć męczeńską z rąk hitlerowców.

13 czerwca 1999r. w Warszawie papież Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym razem ze 107. innymi ofiarami nazistowskiego totalitaryzmu.

Józef Czempiel urodził się 21 września 1883r. w Józefce, pozostającej obecnie w granicach administracyjnych Piekar Śląskich. Przyjął chrzest dnia 23 września 1883r. w piekarskiej bazylice przy chrzcielnicy, która obecnie znajduje się we wnęce prowadzącej do nawy bocznej z prawej strony prezbiterium. Tam też znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona jego męczeńskiej śmierci, uroczyście odsłonięta 12 września 2011r. Ukończył miejscową szkołę ludową, a następnie kształcił się w gimnazjum w Bytomiu. Po maturze rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim. 22 czerwca 1908r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk kardynała Georga Koppa. Swoją Mszę prymicyjną odprawił w rodzinnej parafii przed cudownym obrazem Matki Bożej Piekarskiej dnia 25 czerwca 1908r.

Przez kolejnych 14 lat ksiądz Józef Czempiel pełnił posługę w różnych miejscowościach Śląska Górnego i Opolskiego. Już wówczas dał się poznać jako wyczulony na problemy społeczne kapłan, otaczający szczególną troską rodziny dotknięte różnymi patologiami, w tym tragedią alkoholizmu. Jednocześnie dokładał on starań o pogłębienie życia sakramentalnego, zwłaszcza eucharystycznego, wśród powierzonych swej opiece wiernych. Te działania – obok odważnego włączania wiernych świeckich w życie Kościoła i otwarcia na nowe metody pracy duszpasterskiej - będą charakterystycznymi motywami całej kapłańskiej drogi księdza Czempiela.

W okresie polsko – niemieckich zmagań o przynależność państwową Górnego Śląska ksiądz Józef Czempiel należał do orędowników przyłączenia tej ziemi do odradzającej się Rzeczypospolitej. Z jego inspiracji i przy jego aktywnym udziale założono wówczas na obszarze plebiscytowym szereg organizacji społeczno – kulturalnych o polskim obliczu narodowościowym.

Po ostatecznym ustaleniu granic ksiądz Czempiel skierowany został do Wielkich Hajduk (obecnie Chorzów Batory), gdzie objął stanowisko proboszcza parafii Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Funkcję tę pełnił aż do 13 kwietnia 1940r., kiedy to został wywołany z konfesjonału i aresztowany przez funkcjonariuszy gestapo w ramach akcji zwalczania polskiej inteligencji.

Sposób w jaki ksiądz Czempiel kierował tą trudną, zamieszkałą głównie przez robotników wielkoprzemysłowych polskiego i niemieckiego pochodzenia parafią, zdobył uznanie wiernych i przełożonych. Hajducki proboszcz nigdy nie dzielił parafian na lepszych i gorszych według kryterium narodowości, czego wyrazem mogło być odprawianie specjalnych nabożeństw dla Niemców oraz redagowanie gazetki informacyjnej w dwóch językach. Czynił on także usilne starania na rzecz poprawy losu najuboższych, zwłaszcza w czasie wielkiego kryzysu gospodarczego (przełom lat 20. i 30. ubiegłego wieku). Aby usprawnić praktykę pastoralną, u schyłku okresu międzywojennego ksiądz Czempiel podjął trud budowy nowej świątyni (pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa) dla wiernych zamieszkujących północne rubieże parafii. Wiele czasu i wysiłku poświęcał ksiądz Czempiel także właściwej formacji kleryków i młodych wikarych, wśród których był późniejszy biskup ordynariusz koszalińsko – kołobrzeski Ignacy Jeż.

Proboszcz parafii Wniebowzięcia NMP w Hajdukach odgrywał ważną rolę w życiu diecezji. Pełnił on m.in. funkcję dziekana dekanatu królewskohuckiego (chorzowskiego) i wizytatora katechetycznego. Szeroki rozgłos w kraju przyniosły mu jego inicjatywy zmierzające do zwalczenia plagi alkoholizmu. Jako ceniony ekspert w tej dziedzinie dzielił się swoją wiedzą publikując artykuły i wygłaszając odczyty. Zasiadał również we władzach kilku organizacji propagujących abstynencję. Za całokształt swej działalności został w 1932r. odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

Ostanie dwa lata życia, spędzone w obozach w Dachau i w Mauthausen – Gusen, przyniosły księdzu Czempielowi wiele cierpień. Nigdy nie utracił jednak chrześcijańskiej ufności w Boże miłosierdzie. Jak wynika z relacji świadków, chorzowski dziekan zachował pogodę ducha nawet w obliczu zbliżającej się śmierci. Został zagazowany w specjalnie przystosowanym do uśmiercania skazańców samochodzie, najprawdopodobniej w pierwszych dniach maja 1942 roku. Jego ciało zostało skremowane, a prochy rozsypane w nieznanym miejscu.

Księdzu Czempielowi nie dane było nigdy pełnić posługi duszpasterskiej w Piekarach. Jednak jego związki z tym miejscem były zawsze bardzo silne. To przecież w Józefce, należącej wówczas do piekarskiej parafii Najświętszej Marii Panny i Św. Bartłomieja, spędził dzieciństwo i pierwsze lata młodości. To na kalwaryjskim cmentarzu wielu jego bliskich (w tym rodzice – Piotr i Gabriela) znalazło miejsce wiecznego spoczynku, a jemu samemu wzniesiono symboliczny grób. To przed oblicze Matki Boskiej Piekarskiej zmierzały w okresie międzywojennym pielgrzymki z Wielkich Hajduk. To wreszcie w Piekarach w połowie XIX wieku tamtejszy proboszcz Jan Alojzy Ficek zapoczątkował walkę o trzeźwość Ślązaków, którą po latach podjął ksiądz Józef Czempiel. 

 

2 4 2 czempiel 2

 

*****

Ksiądz Józef Czempiel poniósł pewne zasługi także na polu kultury fizycznej. W marcu 1920r. z jego inspiracji powołano w Żędowicach (powiat strzelecki) oddział Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. W 1932r. wygłosił on na spotkaniu swych parafianek zrzeszonych w Sodalicji Mariańskiej Pań wykład pt. „O sporcie, jego dodatnich i ujemnych stronach”. Z kolei trzy lata później dokonał poświęcenia nowo wybudowanego stadionu „Ruchu” Wielkie Hajduki (Chorzów).

W związku z powyższym dyrekcja, nauczyciele i uczniowie Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Piekarach Śląskich postanowili – we współpracy z innymi instytucjami i stowarzyszeniami – przeprowadzić I Międzynarodowy Turniej Piłki Siatkowej Dziewcząt o Puchar im. bł. ks. Józefa Czempiela. W ten sposób organizatorzy i współorganizatorzy imprezy pragną włączyć się w obchody 125 rocznicy urodzin i 100 rocznicy święceń kapłańskich tego Wielkiego Piekarzanina.

Do udziału w rozgrywkach, które zaplanowano na 3 kwietnia 2008r., zaproszono m. in. reprezentację Gimnazjum Arcybiskupiego w Kromieryżu (Republika Czeska). Honorowy patronat nad imprezą objęli: Prezydent Miasta Piekary Śląskie oraz Kustosz Sanktuarium Najświętszej Marii Panny – Ksiądz Prałat Władysław Nieszporek. Patronat prasowy nad turniejem objęła redakcja miesięcznika „Z Piekarskich Wież”.  

Adam Fryc

Autor wykorzystał dane zawarte m. in. w „Encyklopedii Powstań Śląskich” oraz w publikacjach Jacka Kurka, Zbigniewa Hojki, Andrzeja Gowarzewskiego i Joachima Waloszka.

Copyright Bazylika Piekary © All Rights Reserved.